Địa vị của nàng kỹ nữ tài danh Tiết Đào đã vượt xa một ca nữ xinh đẹp tầm thường khi có danh chức hẳn hoi trong hệ thống quyền lực phong kiến cổ xưa. Nàng còn khiến hậu thế không quên khi đến năm 42 tuổi vẫn có một mối tình nồng cháy với một nam thi nhân trẻ hơn 11 tuổi.


Tiết Đào (768-831), tự Hồng Độ, người Trường An, vốn là con gái một viên tiểu lại ở Thành Đô. Tiết Đào lúc còn nhỏ đã thể hiện rõ tài năng văn chương thiên phú hơn người.

Năm 8 tuổi, cha Tiết Đào ra đề “Vịnh Ngô Đồng” và ngâm được 2 câu “Đình trừ nhất cổ đồng, tủng cán nhập vân trung”; Tiết Đào đối ngay: “Chi nghênh nam bắc điểu, diệp tống vãng lai phong”. (Tạm dịch: Sân đồng cổ một cây/Thân vườn cao vào mây/Cành đón chim Nam Bắc/Lá đưa gió Đông Tây).

Cha nàng nghe câu đối của con mà buồn vui lẫn lộn vì dự đoán trước mệnh vận cả đời của nàng sẽ trở thành một người được đón đến tiễn đi, cuộc đời rộng rãi phóng khoáng đầy kỳ thú nhưng cũng có phong khí lả lơi ong bướm. Quả nhiên sau này nàng phải dấn thân vào chốn thanh lâu.

Lúc 14 tuổi, cha Tiết Đào qua đời. Vì mưu sinh, sẵn có nhan sắc và tài năng thi ca hơn người, Tiết Đào đến các chốn ăn chơi hoan lạc, rót rượu, phú thi, đàn xướng hầu khách, trở thành một kỹ nữ.

Tiết Đào qua nét vẽ của hậu thế.

Đương thời, Trung thư lệnh Vĩ Cao được cử về vùng Tiết Đào đang hành nghề kỹ nữ đảm nhiệm chức Tiết độ sứ Kiếm Nam, thống lược Tây Nam. Vĩ Cao là một quan viên nho nhã cũng có tài thơ văn, nghe nói về tài năng xuất chúng của Tiết Đào cũng như thân phận kỹ nữ do cơm áo gạo tiền mà phải gánh liền phá lệ mời nàng đến quan phủ đãi yến và cùng đàm đạo thơ phú.

Sau lần đó, Tiết Đào trở thành kỹ nữ nổi tiếng ở Thành Đô, chuyên phục vụ đàn hát cho các võ quan trấn thủ các nơi. Một thời gian sau, danh tiếng của nàng ca nữ tài giỏi này càng vang xa, Vĩ Cao chuẩn bị tấu xin triều đình để Tiết Đào đảm nhiệm quan chức Hiệu Thư Lang (đảm trách việc giấy tờ sổ sách trong phủ). Chưa kịp gửi trình thì đã nhận được danh hiệu “Nữ Hiệu Thư”, đồng thời Tiết Đào cũng được gọi là “Phụ Mi Tài Tử”.

Trong suốt cuộc đời của Tiết Đào, chức Kiếm Nam Tiết Độ Sứ nơi nàng ở tổng cộng có 11 người thay phiên đảm nhiệm, người nào cũng vô cùng kính trọng nàng. Địa vị của nàng đã vượt xa một ca nữ xinh đẹp tầm thường, có danh chức hẳn hoi trong hệ thống quyền lực phong kiến cổ xưa, không phải là chuyện thường thấy.

Tuy nhiên, Tiết Đào cuối cùng vẫn không thoát được những đau khổ của kiếp hồng nhan. Khi đã 42 tuổi, Tiết Đào gặp Giám sát Ngự sử Nguyễn Chẩn, một thi nhân nổi tiếng đương thời. Nguyễn Chẩn mới 31 tuổi, kém bà 11 tuổi nhưng vì bà bẩm sinh đã có khuôn mặt hoa da phấn, thêm vào đó lại thạo việc hóa trang và ăn mặc nên dáng điệu yêu kiều vẫn không hề thua kém mỹ nhân năm nào. Bằng vẻ lịch thiệp và sự tài năng trác tuyệt của mình, Tiết Đào đã khiến Nguyễn Chẩn rơi vào bẫy tình. Vào thời đại ấy, mối tình chênh lệch tuổi tác như vậy quả thực gây chấn động.

Hai con tim rung động chân thành và đưa họ đến bên nhau, quấn quýt như đôi uyên ương mới biết mùi tình ái. Họ đã trải qua một năm ngọt ngào và gắn bó. Đối với Tiết Đào, người kỹ nữ tuy chẳng còn xa lạ gì chuyện bướm ong nhưng mới lần đầu tiên biết dư vị tình yêu khi đã bước vào lứa tuổi xế chiều thì mối quan hệ với chàng thi nhân Nguyễn Chẩn còn hơn cả một chuyện tình. Thế nhưng, Nguyễn Chẩn sau khi về kinh thành lại phụ bạc Tiết Đào, đắm say nồng nàn với Lưu Thái Xuân xinh đẹp trẻ trung hơn. Tiết Đào vẫn ngày đêm mong ngóng nhưng kết quả chỉ là vô vọng. Buồn vì tình duyên bẽ bàng, bà sống lặng lẽ và mất năm 65 tuổi.